Hoe kunnen we gevangenisstatistieken beter interpreteren?

In hun boek Migratie in België in 21 vragen en antwoorden (2018) nemen Lafleur & Marfouk de associatie tussen stijgende migratiecijfers en een verhoogd risico op terrorisme op de korrel. Zo'n voorinname heeft immers nefaste gevolgen. Ten eerste negeert ze dat immigranten en asielzoekers zelf ook vaak vluchten voor gewapende conflicten of terrorisme in hun eigen land. Ten tweede wordt terrorisme erdoor weggezet als iets externs, wat voeding geeft aan racistische stereotypen tegenover mensen van vreemde origine.

Volgens de auteurs steunen media-artikels vaak op een te beperkte interpretatie van de Belgische gevangenisstatistieken. Zo zoomt de media herhaaldelijk in op de oververtegenwoordiging van vreemdelingen in de Belgische gevangenisstatistieken zonder daarbij een kritische interpretatie te leveren. Lafleur & Marfouk onderscheiden 5 beperkingen:

• Vreemdelingen worden doorgaans zwaarder gestraft dan Belgen voor hetzelfde delict;

• Vreemdelingen krijgen minder vaak een alternatieve straf en moeten vaker hun volledige straf uitzitten, omdat ze minder gebruik kunnen maken van maatregelen zoals de voorwaardelijke invrijheidstelling;

• Vreemdelingen kunnen bepaalde delicten plegen die autochtone Belgen niet kunnen plegen, zoals het niet beschikken over een verblijfsvergunning;

• Vreemdelingen worden vaker proactief gecontroleerd door de politiediensten, waardoor de kans stijgt dat ze in de rechtbank belanden.

• Vreemdelingen zijn oververtegenwoordigd in de meest kwetsbare bevolkingslagen. Die kwetsbare sociale positie kan hen ertoe brengen kleinere misdrijven te plegen en zorgt er ook voor dat ze vaker het slachtoffer zijn van delicten in vergelijking met welgesteldere burgers.

In vergelijking met andere EU-lidstaten, vertoont België het grootste verschil in risico op armoede of sociale uitsluiting tussen burgers uit niet-EU-landen en de nationale bevolking.

De bijzonder kwetsbare positie van migranten in België in vergelijking met de andere lidstaten van de EU is inderdaad verontrustend. Volgens een studie van Eurostat leefden meer dan 4 vreemdelingen op 10 (41,2 %) in 2013 in België met een risico op armoede of sociale uitsluiting. Dit aandeel stijgt zelfs tot 68,4 % voor burgers van buiten de EU.

Bronnen:

Lafleur, J. M., Marfouk, A., & Fadil, N. (2018). Migratie in België in 21 vragen en antwoorden. Leuven: Leuven University Press.

Eurostat Newsrelease: Social inclusion of migrants in the EU28 (2014). Geraadpleegd op 20 april 2022, van https://ec.europa.eu/eurostat/documents/2995521/6491889/3-21112014-AP-EN.PDF/d76ba9d9-7496-499b-a581-9aa4334a657e

UNHCR (n.d.). Detention [Foto]. UNHCR. Geraadpleegd op 28 april 2022, van https://www.unhcr.org/detention.html