GRENZEN?
VRIJ VERKEER VAN PERSONEN - SCHENGENZONE
Vrij verkeer van personen vormt een van de sleutelprincipes binnen de Europese Unie. Iedere EU-burger heeft het recht vrij te reizen, te werken en te verblijven in een andere EU-lidstaat. De Schengen-akkoorden maken het vrij verkeer van personen mogelijk door interne grenscontroles af te schaffen, terwijl controles aan de buitengrenzen worden verstrengd. De Schengenzone kent momenteel 22 landen (22 EU en 4 niet-EU landen). Derdelanders kunnen een visum voor kort verblijf aanvragen waarmee er voor een periode van maximaal 90 dagen door de gehele Schengenzone gereisd kan worden.
Frontex is het Europees Grens- en Kustwachtagentschap dat EU-lidstaten en Schengenlanden bijstaat in de bescherming van de buitengrenzen. Dit doet ze door inzet ter plaatse, monitoring, risicoanalyses, terugkeer operaties en dergelijke meer. Recent kwam het agentschap in opspraak door haar betrokkenheid bij illegale pushbacks en andere wanpraktijken en intimidatie aan de Europese grenzen.
Pushbacks? Pushbacks zijn praktijken waar mensen op de vlucht aan de grens van een land worden tegengehouden en teruggestuurd. Zelfs wanneer personen irregulier de grens oversteken, moeten ze een kans op bescherming krijgen. Verscheidene Europese (EVRM, Schengenborder-Code en de grondrechten van de EU) en internationale rechtssystemen (Vluchtelingenverdrag van 1951) vereisen van staten dat ze het recht op asiel en bescherming van refoulement waarborgen. Autoriteiten kunnen enkel toegang weigeren of personen terugsturen als er voorafgaand een individueel onderzoek werd gedaan naar de personen die de grens wensen over te steken.
FRONTEX
DE GLOBALE MOBILITEITSINFRASTRUCTUUR
Migratie is een vorm van mobiliteit. De globale mobiliteitsinfrastructuur verwijst naar de fysieke structuren, diensten en wetten die mensen toelaat om snel, zonder risico’s en aan een lage kost grenzen over te steken. Voor mensen die hier geen toegang tot hebben worden grenzen vaak aangescherpt en verloopt reizen traag en met hoge risico’s en een hoge kost. Door toegang tot de globale mobiliteitsinfrastructuur te controleren aan de hand van visumvereisten, reisvergunningen en no-fly-lijsten kunnen nationaliteiten uit het globale Noorden zonder al te veel drempels de wereld rondreizen, terwijl nationaliteiten uit het globale Zuiden nauwelijks toegang hebben tot het globale Noorden.
Op de bijgevoegde kaart kan de globale paspoort index worden teruggevonden. Die index geeft de mobiliteitsscore van paspoorten weer. Landen in een lichte kleur kennen een hoge score, terwijl landen met een lage mobiliteitsscore donker gekleurd zijn.
BRONNEN: EC, FRONTEX, 11.11.11, Vluchtelingenwerk Vlaanderen, UNHCR, Passport Index, The Global Mobility Infrastructure (Spijkerbroek, 2018)
European Commission. (z.d.). Schengen Area. EC - Migration and Home Affairs. Geraadpleegd op 19 april 2022, van
https://ec.europa.eu/home-affairs/policies/schengen-borders-and-visa/schengen-area_nl
Frontex. (z.d.). Wat is Frontex? Geraadpleegd op 19 april 2022, van https://frontex.europa.eu/nl/over-ons/wat-is-frontex-/
Spijkerboer, T. (2018). The Global Mobility Infrastructure: Reconceptualising the Externalisation of Migration Control. European Journal of Migration and Law, 20(4), 452–469. https://doi.org/10.1163/15718166-12340038
UNHCR. (2021, 28 januari). UNHCR warns asylum under attack at Europe’s borders, urges end to pushbacks and violence against refugees. United Nations High Commissioner for Refugees. Geraadpleegd op 19 april 2022, van https://www.unhcr.org/news/press/2021/1/601121344/unhcr-warns-asylum-under-attack-europes-borders-urges-end-pushbacks-violence.html
11.11.11 & Vluchtelingenwerk Vlaanderen. (2021, februari). Pushed back: Hoe pushbacks Europees beleid werden en wat er moet gebeuren om dat te veranderen. Vluchtelingenwerk Vlaanderen.https://vluchtelingenwerk.be/sites/default/files/media/documenten/11paper_Pushed_Back_0.pdf
Afbeeldingen:
Schengenlanden. (2021, 13 oktober). Schengenvisum.info. Geraadpleegd op 19 april 2022, van https://schengenvisum.info/wat-is-schengenvisum/schengenlanden/
Global Passport Power Rank 2022 | Passport Index 2022. (2022). Passport Index - Global Mobility Intelligence. Geraadpleegd op 23 april 2022, van https://www.passportindex.org/byRank.php