Open Grenzen zijn een utopie

Een vaak voorkomende kritiek op open grenzen is dat het toch niet praktisch haalbaar is, dus waarom zou er dan nog over gesproken moeten worden? Het afschilderen van open grenzen als een utopie/een onmogelijkheid en daarom niet relevant voor debat, botst op twee tegenargumenten.

Enerzijds zijn open grenzen helemaal niet zo onmogelijk als vaak gedacht wordt. In de Europese Unie/Schengenzone kunnen burgers namelijk probleemloos reizen in de verschillende lidstaten en ook verhuizen naar andere lidstaten zonder op restricties te botsen. Ook binnen een land is dit perfect mogelijk. Niemand stelt zich grote vragen wanneer je van Brussel naar Blankenberge afzakt of wilt verhuizen van Aalst naar Luik. Hetzelfde kan gezegd worden van bijvoorbeeld België en Italië of Nederland en Roemenië. Open grenzen bestaan dus weldegelijk al. De utopie heeft voornamelijk betrekking op de grenzen die staten onderling optrekken tussen elkaar. Daar is inderdaad sprake van heel wat hindernissen, maar het voorgaande toont aan dat deze niet onoverwinnelijk hoeven te zijn.

Anderzijds zijn utopieën die geen praktisch haalbaar alternatief voorstellen niet volledig waardeloos. Opdat een utopie positieve verandering brengt is het voldoende dat mensen geloven in de voorstelling dat het anders kan en dat dit geloof aanzet tot politieke actie. Elke stap dichter bij open grenzen, hoewel misschien nooit volledig haalbaar, is een stap in de goede richting. Ook daar schuilt de kracht van een utopie in.